Το project “Νι Πι” (2012-13) ή πως να γράψετε ένα θεατρικό με την τάξη σας

 

NI ΠΙ ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΠΕΙΡΑΤΗΣ 001Το θεατρικό “Νι Πι ο τελευταίος πειρατής του Αιγαίου και το νερό της ζωής” προέκυψε ως αποτέλεσμα ενός project που διενεργήθηκε κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2012-2013 στο 31ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης.

Στόχοι του project:

Α. να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με θεατρικά κείμενα,
που έχουν τις δικές του ιδιαιτερότητες  ως κείμενα, να διαβάσουν, να καταλάβουν τη δομή τους, και σε συνεργασία με το δάσκαλο να  δουν πως παράγεται ένα τέτοιο κείμενο και να πειραματιστούν και οι ίδιοι

Β. να ζήσουν την εμπειρία του ανεβάσματος ενός θεατρικού έργου σε όλες του τις φάσεις.

Στάδια του project:

1. Αρχικά επιλέξαμε το θέμα: Η πειρατεία στο Αιγαίο την εποχή του Καποδίστρια και η προσπάθεια πάταξης της που γίνεται από ελληνογαλλικές και αγγλικές δυνάμεις. Το θέμα αυτό ήταν και είναι ένα από τα αγαπημένα μου θέματα στην ελληνική ιστορία γιατί:

Η εποχή της πειρατείας στο Αιγαίο σου δίνει την ευκαιρία να συζητήσεις για αξίες που ναι μεν θεωρούνται αυτονόητες από την εποχή του διαφωτισμού, αλλά και τότε όπως και σήμερα πλέον μόνο αυτονόητες δεν είναι. Θ’ αναφερθώ μόνο στην αξία της ανθρώπινης ζωής που την εποχή εκείνη είναι ανύπαρκτη. Ο άνθρωπος δεν έχει καμία αξία ή μάλλον είχε: αν τον πουλούσες. Σκεφτείτε πως η πειρατεία και τα φαινόμενα που την συνοδεύουν που δεν είναι και τόσο μακρινά. Έχουν περάσει μόλις 190 χρόνια, ούτε 5-6 γεννιές. Δηλαδή, πως ο παππούς του παππού σας ζούσε σε μια τέτοια κοινωνική κατάσταση. Ένας άντρας ή μια γυναίκα σε ένα νησί του Αιγαίου μπορεί να έφευγε από το σπίτι του για να πάει να καλλιεργήσει το χωράφι του και να κατέληγε δούλος ή δούλα στην Μπαρμπαρία ή στη Μάλτα.
Το ιστορικό πλαίσιο επίσης ταίριαζε με την ιστορία της τάξης μας (Στ’ Δημοτικού: Ελληνική Επανάσταση). Θα είχαμε μια πολύ καλή στήριξη από το μάθημα της ιστορίας για να μπούμε στο κλίμα της εποχής.

2. Ύστερα είχαμε τη φάση της προετοιμασίας. Αυτή κράτησε περίπου 3 – 4 μήνες .
• Πρώτα διαβάσαμε θεατρικά κείμενα και αναλύσαμε τη δομή ενός θεατρικού κειμένου.
• Στη συνέχεια ψάξαμε και βρήκαμε ιστορικές πληροφορίες, γνώσεις και διαβάσαμε ότι έχει σχέση με την εποχή της πειρατείας στο Αιγαίο.
• Στη συνέχεια διαβάσαμε λογοτεχνικά κείμενα που αναφέρονται στην πειρατεία στο Αιγαίο.

3. Τρίτη φάση: είχαμε μια πρώτη επαφή με το έργο.
• Από τη μεριά μου στην αρχή της χρονιάς υπήρχε μια υποτυπώδης πλοκή και ένας αρχικός σχεδιασμός των χαρακτήρων.
• Έδωσα στα παιδιά την ευκαιρία σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς κατά διαστήματα να συμμετέχουν στην εξέλιξη της πλοκής και στη διαμόρφωση των χαρακτήρων ρωτώντας τη γνώμη τους για το τι μπορεί να γίνει μετά για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί ένας διάλογος.
• Δεν είχε σημασία αν εγώ υιοθετούσα τις υποδείξεις τους. Σημασία είχε να μπουν στην λογική του πως παράγεται ένα κείμενο και πως χτίζονται οι χαρακτήρες.
• Αυτά δηλαδή που είχαμε διδαχθεί να τα ανιχνεύουμε σε λογοτεχνικά κείμενα κυρίως στην Ε΄ τάξη τώρα καλούμασταν να τα εφαρμόσουμε εμείς

4. Λίγο πριν το Πάσχα, δηλαδή, αρχίσαμε πρόβες.
• Οι πρόβες έγιναν με την καθοδήγηση και τη βοήθεια της Νανάς Παπαγαβριήλ.
• Aυτή είναι η τέταρτη φορά που συνεργάζομαι με τη Νανά και είναι μια συνεργασία που την επιδιώκω γιατί τα παιδιά κερδίζουν από αυτή την σχέση πάρα πολλά.
• Η Νανά είναι ένας, εδώ και πολλά χρόνια, επαγγελματίας ηθοποιός με μεγάλη πείρα στο θέατρο, στη σκηνοθεσία. Πέρα από του ότι ξέρει πώς να στήσει μια παράσταση είναι παρά πολύ καλή στο να βοηθάει τα παιδιά μέσα από το κείμενο, μέσα από το ρόλο να ανιχνεύσουν συναισθήματα των ηρώων, να ανιχνεύσουν καταστάσεις τους στις οποίες εμπλέκονται, να καταλάβουν καλύτερα τους εαυτούς τους. Κι όλα αυτά με ένα παιγνιώδη τρόπο.
• Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, της ανάγνωσης των σκηνών και ενός πρώτου στησίματος τα παιδιά ρωτάνε γιατί το λέει κάποιος αυτό, γιατί να μην λέει κάτι άλλο, πώς να δείξω ειρωνεία, πώς να δείξω ζήλια, θυμό, απληστία. Έχεις συνεχώς με μια κουβέντα για συναισθήματα, μπορεί να φαίνεται των άλλων, αλλά στην ουσία συζητάς και για τα δικά σου.

5. Πέμπτη φάση είναι η τελική προετοιμασία για την παράσταση: δηλαδή να φτιάξουμε τα σκηνικά, κοστούμια, μουσικές, χορογραφίες, το πρόγραμμα, να γίνουν οι γενικές πρόβες.
• Βήμα βήμα τα παιδιά παρακολούθησαν πως οι στίχοι γίνανε τραγούδια από τον μουσικό του σχολείου μας, τον Θανάση τον Παύλου, πως μετά τραγουδήθηκαν από τους ίδιους και από τη χορωδία. Στο σημείο αυτό θέλω να ευχαριστώ δημόσια το Θανάση, γιατί αυτή είναι η τρίτη που γράφει μουσική για μία παράσταση. Τα παιδιά σε αυτή τη φάση συμμετείχαν επίσης στο σχεδιασμό των κοστουμιών και τα σκηνικών, έφτιαξαντο εξώφυλλο του προγράμματος… (Το θεατρικό εκδόθηκε από την τάξη με την βοήθεια των γονέων.)

6. Έκτη φάση και τελευταία. Η παράσταση.
• Το έργο ήταν μεγάλο και δύσκολο. Έχει πολλά άτομα πάνω στη σκηνή, πολλή δράση, πολλές ατάκες… Μπορεί να έγιναν λάθη, να υπήρξαν ατέλειες, σημασία είχε όμως και έχει η πορεία και τι κερδίζεις από αυτή. Οι εμπειρίες που μάζεψαν τα παιδιά και εμείς μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία.
• Η πείρα μου μου λέει πως δεν πρέπει να είμαστε βιαστικοί και να απαιτούμε να δούμε – σαν γονείς και σαν δάσκαλοι εννοώ – τα αποτελέσματα αυτής πορείας άμεσα.  Όλα αυτά που ζεις στο θέατρο, όλα είναι εμπειρίες που ριζώνουν μέσα σου και στο μέλλον θα τροφοδοτούν τις επιλογές σου στη ζωή, στους ανθρώπους, στην εκπαίδευση.

Χατζόπουλος Γιώργος